De naam Dumble heeft in de gitaarwereld bijna mythische proporties. De versterkers van de Amerikaanse bouwer Alexander Dumble werden in kleine aantallen gebouwd, waren volledig op maat gemaakt en groeiden uit tot een van de meest begeerde, en kostbaarste, buizenversterkers ter wereld. VHT probeert met de D-20 een deel van die aantrekkingskracht bereikbaar te maken voor gitaristen die geen vermogen willen of kunnen uitgeven aan een boutique-versterker.
De VHT D-20 is een compacte 20 watt buizenversterkertop die duidelijk inspiratie haalt uit de zogenaamde D-style versterkers. Dat betekent geen poging om één specifieke Dumble één-op-één na te bouwen, maar vooral een zoektocht naar eigenschappen die met die versterkers worden geassocieerd: een heldere clean, veel dynamiek, een stevige basis voor pedalen en een muzikale overdrive die sterk reageert op de manier waarop je speelt.
Van VHT naar een betaalbaarder concept
VHT heeft een interessante geschiedenis. Het merk werd oorspronkelijk opgericht door versterkerontwerper Steve Fryette en kreeg vooral bekendheid met professionele, Amerikaanse buizenversterkers. Fryette verkocht het VHT-merk in 2009 aan AXL. Daarna werd onder de VHT-naam een nieuwe generatie betaalbaardere versterkers geproduceerd, terwijl Fryette zijn activiteiten voortzette onder de naam Fryette Amplification.
De D-20 behoort tot die latere VHT-generatie. Het concept is opvallend eenvoudig: geen enorme versterkertop met tientallen functies, maar een relatief compacte single-channel versterker die draait om klank, dynamiek en de interactie tussen gitarist en versterker.
En juist daar wordt het interessant.
20 watt uit twee 6V6-buizen
De eindtrap van de D-20 gebruikt twee 6V6GT-buizen en levert maximaal 20 watt. In de voorversterker zitten drie 12AX7’s. Daarmee kiest VHT voor een configuratie die een andere respons geeft dan bijvoorbeeld een typische EL34-versterker.
De bediening is bovendien uitgebreider dan het compacte formaat misschien doet vermoeden. Naast volume, master en presence beschikt de D-20 over treble-, middle- en bass-regeling. Daarnaast zijn er verschillende voicing-mogelijkheden en een afzonderlijk regelbare overdrive.
De versterker heeft ook een effects loop en wordt geleverd met een voetschakelaar waarmee de overdrive kan worden ingeschakeld. De speakeruitgang kan worden aangepast aan verschillende impedanties, waardoor de D-20 met meerdere speakerkasten kan worden gecombineerd.
Dat maakt het concept behoorlijk veelzijdig. De D-20 is niet bedoeld als een versterker die je alleen maar opendraait en vervolgens op één sweet spot laat staan. Het idee is juist om de versterker als onderdeel van je totale rig te gebruiken.
Clean als uitgangspunt
Bij D-style versterkers draait veel om de clean sound. Niet om een klinisch, steriel geluid, maar om een clean kanaal dat voldoende karakter en dynamiek heeft om interessant te blijven wanneer je de volumeknop van je gitaar gebruikt.
De D-20 zoekt diezelfde richting. De basis is helder en relatief ruimtelijk, met voldoende laag om een volle sound te produceren. Met de verschillende voicing-schakelingen kan de respons verder worden aangepast.
Dat is vooral interessant voor gitaristen die hun versterker niet uitsluitend gebruiken als een bron van distortion. Een goede clean sound vormt immers ook het fundament voor een pedalboard.
En daar lijkt de D-20 goed over nagedacht.
Een versterker voor pedalen
De huidige generatie effectpedalen kan soms bijna functioneren als een complete versterkerketen. Toch blijft de kwaliteit van de basisversterker belangrijk. Een overdrivepedaal voor een matige clean sound maakt niet automatisch een geweldige versterker.
De D-20 kiest voor de tegenovergestelde aanpak: eerst een bruikbare buizenbasis, daarna de effecten.
Dat maakt hem interessant voor spelers die bijvoorbeeld een verzameling overdrives, fuzzes, delays en modulatiepedalen gebruiken en willen dat die effecten hun eigen karakter behouden. De relatief dynamische respons van de versterker helpt daarbij.
De ingebouwde overdrive voegt vervolgens een tweede dimensie toe. Die is niet ontworpen als een moderne high-gainsectie, maar sluit aan bij het middengebied tussen een stevige crunch en een vloeiende, verzadigde leadklank.
Geen high-gainmonster
Voor metalgitaristen is dat meteen een belangrijke kanttekening.
De D-20 is niet de versterker die je moet kopen wanneer je op zoek bent naar een moderne high-gainmuur van geluid. Het ontwerp richt zich veel meer op clean, crunch en een muzikale overdrive. De relatief volle laagweergave kan bij hogere gaininstellingen zelfs wat veel worden, waardoor een strakke, agressieve metalrespons niet het natuurlijke werkterrein van deze versterker is.
Dat is geen tekortkoming, maar een kwestie van ontwerpfilosofie.
Wie een versterker zoekt voor blues, jazz, fusion, country, classic rock of een pedalboard-georiënteerde setup, zit veel dichter bij het oorspronkelijke idee achter de D-20.
Wat maakt een Dumble eigenlijk zo bijzonder?
Daarmee komen we bij de belangrijkste vraag. Want zodra een fabrikant het woord Dumble of D-style gebruikt, ligt de vergelijking voor de hand.
Dumble-versterkers staan bekend om hun dynamische respons, veel clean headroom, complexe harmonische structuur en de manier waarop de versterker reageert op de aanslag van de gitarist. Maar een groot deel van de aantrekkingskracht zit ook in het feit dat originele Dumbles geen massaproducten waren. Veel exemplaren werden specifiek voor één speler gebouwd en aangepast.
Een betaalbare productieamp kan die geschiedenis natuurlijk niet reproduceren. Wat hij wel kan doen, is bepaalde ontwerpprincipes benaderen. De D-20 doet dat met een relatief eenvoudige signaalketen, een buizen-eindtrap, uitgebreide toonvorming en een overdrive die bedoeld is om muzikaal en dynamisch te reageren.
Daarmee is het misschien verstandiger om de D-20 niet te zien als een ‘goedkope Dumble’, maar als een betaalbare versterker die gebruikmaakt van dezelfde klankfilosofie.
Een interessant detail ontbreekt
Er is overigens een verschil met sommige originele Dumble-ontwerpen dat voor kenners interessant is. De D-20 beschikt niet over de FET-inputboost die in verschillende Dumble-versterkers werd gebruikt en die extra helderheid, definitie en gain kan toevoegen.
Ook binnen de eigen VHT-familie is dat relevant: de grotere D-50 beschikt wel over een dergelijke FET-sectie. De D-20 kiest dus bewust voor een wat eenvoudiger concept. Dat hoeft niet verkeerd te zijn. Voor veel gitaristen is minder juist meer, zeker wanneer de versterker vooral als platform voor de gitaar en pedalen moet functioneren.
Klein formaat, serieuze toepassing
Met zijn 20 watt bevindt de D-20 zich bovendien in een interessant gebied. Twintig buizenwatt klinkt op papier misschien bescheiden, maar in de praktijk is dat meer dan genoeg voor een repetitieruimte, studio en veel live-situaties.
Het kleinere vermogen heeft daarnaast invloed op het gedrag van de eindtrap. De D-20 heeft daardoor niet dezelfde hoeveelheid clean headroom als de veel krachtigere originele Dumble-modellen, maar dat hoeft voor de doelgroep geen probleem te zijn. Sterker nog: voor veel gitaristen is een goed klinkende 20 watt buizenversterker praktischer dan een enorme 50- of 100-watt top die je zelden echt kunt benutten.
Boutique zonder het boutique-prijskaartje
Dat is uiteindelijk het interessantste aan de VHT D-20. De versterker probeert niet de mythe rond Dumble te kopiëren. Hij gebruikt vooral een aantal ideeën uit die wereld: dynamiek, een uitgesproken clean sound, een vloeiende overdrive en een versterker die gevoelig reageert op de gitarist.
Daarmee komt de D-20 vooral in beeld voor gitaristen die iets anders zoeken dan de zoveelste klassieke Marshall-, Fender- of high-gainconfiguratie. Het is een versterker voor spelers die hun sound grotendeels uit hun handen, gitaar en pedalen halen en daarbij een buizenplatform willen dat niet in de weg zit.
De D-20 bewijst daarmee opnieuw dat je voor een interessant buizengeluid niet noodzakelijk een vintage topstuk of een peperdure boutique-versterker nodig hebt. Soms is het interessanter om te kijken naar het ontwerp achter een beroemde sound, en vervolgens te zoeken naar een moderne versterker die een deel van die filosofie toegankelijk maakt.