Een signature gitaar is meer dan een instrument met de naam van een bekende gitarist erop. Achter zo’n model zit vaak een lang proces waarin de wensen van de artiest, de ervaring van een gitaarbouwer en de identiteit van een merk bij elkaar moeten komen. Merken als Gibson, Fender en Ibanez werken al jaren samen met bekende gitaristen om gitaren te ontwikkelen die niet alleen herkenbaar zijn, maar ook echt passen bij de manier waarop een artiest speelt.
Voor een gitarist kan een signature model een manier zijn om een deel van zijn eigen geluid en speelstijl terug te brengen naar een instrument dat ook door andere spelers gebruikt kan worden.
Het begint bij de gitarist
Bij het ontwikkelen van een signature gitaar begint het vaak met de artiest zelf. Een gitarist heeft meestal al duidelijke voorkeuren. Denk aan de vorm van de hals, de dikte van de frets, het type pickups, de brug en zelfs de positie van de volumeknop.
Een goed voorbeeld is Slash. Zijn samenwerking met Gibson heeft geleid tot verschillende Les Paul-modellen die aansluiten bij zijn bekende rockgeluid. Ook Eddie Van Halen liet met zijn ideeën zien hoe sterk de persoonlijke voorkeuren van een gitarist invloed kunnen hebben op een instrument.
Het gaat daarbij niet alleen om uiterlijk. Een gitarist kan bijvoorbeeld een bepaalde halsvorm prettig vinden omdat die beter aansluit bij snelle solo’s, terwijl een andere speler juist veel waarde hecht aan een specifieke pickup-combinatie.
Van prototype naar echte gitaar
Wanneer de belangrijkste wensen bekend zijn, wordt er een prototype gemaakt. Dit is eigenlijk de eerste echte testversie van de signature gitaar. De artiest kan het instrument vervolgens uitgebreid bespelen en aangeven wat er nog anders moet. Soms zijn de verschillen klein. Een hals kan bijvoorbeeld iets dikker of dunner worden gemaakt. Ook de afstand tussen de frets, de plaatsing van de pickups of de elektronica kan worden aangepast.
Bij sommige signature modellen gaat het proces veel verder. De gitaar kan worden voorzien van een afwijkende bodyvorm, bijzondere hardware of een afwerking die specifiek bij de artiest past. Zo ontstaat uiteindelijk een instrument dat duidelijk anders kan zijn dan een standaardmodel uit dezelfde productlijn.
Het geluid is minstens zo belangrijk
Een signature gitaar moet natuurlijk ook klinken zoals de gitarist dat wil. Daarom krijgen pickups veel aandacht tijdens het ontwikkelingsproces. Een merk kan bestaande pickups gebruiken, maar er kan ook een speciaal model worden ontwikkeld. Daarbij wordt gekeken naar zaken zoals output, helderheid, sustain en de manier waarop de gitaar reageert op een versterker. Een gitarist die veel met distortion speelt, kan bijvoorbeeld andere eisen stellen dan iemand die vooral cleane partijen speelt.
Ook de combinatie met versterkers en effecten speelt mee. Het uiteindelijke geluid van een signature gitaar ontstaat immers niet alleen door de gitaar zelf, maar door de volledige setup van de gitarist.
Waarom bekende gitaristen belangrijk zijn
Voor merken is een samenwerking met een bekende gitarist interessant omdat zo’n artiest een eigen identiteit en fanbase meebrengt. Een signature model kan daardoor tegelijkertijd een instrument en een onderdeel van de rockcultuur worden. Voor gitaristen biedt zo’n samenwerking de mogelijkheid om hun ideeën rechtstreeks terug te zien in een product. Namen als Slash, James Hetfield en John Petrucci hebben door de jaren heen laten zien hoeveel invloed een artiest kan hebben op de ontwikkeling van een gitaar.
Toch hoeft een signature gitaar niet alleen interessant te zijn voor fans. Veel modellen worden juist populair omdat de specificaties goed aansluiten bij andere gitaristen.
Niet alles hoeft extreem te zijn
Een signature gitaar hoeft overigens niet altijd een opvallend uiterlijk of een enorme hoeveelheid speciale onderdelen te hebben. Soms zit het verschil juist in kleine details. Een bepaalde halsvorm, een specifieke pickup, een andere stemmechaniek of een aangepaste brug kan voor de artiest het verschil maken. Juist die kleine aanpassingen kunnen ervoor zorgen dat een gitaar anders aanvoelt dan een standaardmodel.
Dat maakt het ontwikkelen van signature gitaren interessant. Het gaat uiteindelijk om de vraag welke details een gitarist nodig heeft om zijn instrument zo natuurlijk mogelijk te laten aanvoelen.
Van artiest naar andere gitaristen
Wanneer het prototype uiteindelijk wordt goedgekeurd, moet het model geschikt worden gemaakt voor productie. Daarbij wordt gekeken naar materialen, onderdelen, productiekosten en consistentie. Iedere geproduceerde gitaar moet uiteindelijk zo dicht mogelijk bij het goedgekeurde ontwerp komen. Daarna komt de gitaar bij winkels en spelers terecht. Vanaf dat moment krijgt het signature model eigenlijk een tweede leven. Andere gitaristen gaan ermee spelen, testen de mogelijkheden en gebruiken het instrument op hun eigen manier.
Dat is misschien wel het interessantste onderdeel van een signature gitaar. Een instrument dat oorspronkelijk voor één gitarist is ontwikkeld, kan uiteindelijk onderdeel worden van het geluid van duizenden andere spelers.
Meer dan alleen een naam op de headstock
Een goede signature gitaar vertelt iets over de gitarist waarvoor hij is ontwikkeld. Het ontwerp, de elektronica en het speelgevoel zijn vaak gebaseerd op jarenlange ervaring op het podium en in de studio.
Daarom is een signature model uiteindelijk meer dan een marketingnaam op de headstock. Het is het resultaat van een samenwerking tussen artiest en gitaarmerk, waarbij persoonlijke voorkeuren worden vertaald naar een instrument dat ook voor andere gitaristen interessant kan zijn. Van Gibson en Slash tot Ibanez en andere bekende samenwerkingen: achter vrijwel ieder opvallend signature model zit een verhaal. En juist dat verhaal maakt deze gitaren zo interessant voor gitaristen én rockfans.