Vrijwel elke dag kun je wel ergens een band live on stage zien. Muziek maken is extreem laagdrempelig geworden. Betaalbare, goede gitaargear, onbeperkt tutorials op YouTube, Instagram en TikTok, en technologie die je helpt bij het vinden van jouw ideale gitaarsound.
Vrijwel iedereen begint op zijn slaapkamer. Een Line 6 bakkie, een Boss Cube of een transistor Fender. Een instapgitaartje van rond de 150 euro erbij, een kabeltje via Temu of AliExpress en gaan.
Waar de oude garde jaren nodig had om een bepaald niveau te bereiken, doet de huidige generatie dat in aanzienlijk minder tijd. Technieken worden tot in detail bestudeerd via video’s. Je vertraagt het beeld, analyseert iedere beweging en oefent net zo lang tot het klopt. De leercurve is laagdrempeliger dan ooit.
De veilige bubbel van de mancave
Veel gitaristen blijven daar bewust hangen. De slaapkamer vroeger bij je ouders verandert later in een kamer in je eigen huis, de bekende mancave of womancave. In het begin zeeën van ruimte, na een paar jaar volledig volgestouwd met gear.
Je jamt mee met online video’s of een tool op je Mac of pc. Gitaarspelen als hobby, als ontspanning. Niks mis mee. Sterker nog, het is voor velen precies wat het moet zijn.
Het moment dat het begint te jeuken
Maar bij veel van ons begint het na een jaar spelen te kriebelen. Je ziet vrienden optreden. Livevideo’s van je gitaarhelden vliegen voorbij. De gedachte is simpel: dat wil ik ook.
Alleen is op je slaapkamer rocken iets fundamenteel anders dan een podium onveilig maken. Ik heb inmiddels meer dan duizend gigs gespeeld en nog steeds moet ik bewust de knop omzetten. Performen is een ander vak dan gitaarspelen.
Spelen versus performen
Er zijn gitaristen die zó emotioneel verbonden zijn met hun instrument dat performance automatisch aangaat zodra ze beginnen te spelen. Ze stappen het podium op, voelen de energie van het publiek en alles valt samen.
Thuis spelen is leuk, maar daar gaan de broekspijpen niet van wapperen. Al gebeurt dat tegenwoordig sowieso minder door de opkomst van in-ear systemen. Dankzij lagere prijzen zijn die voor iedereen bereikbaar. De komst van modelers en profilers heeft dat nog eens extra versterkt.
Maar terug naar de kern. De gitarist wil entertainen. Oehs en aahs horen. Iets losmaken. Alleen trainen we daar nauwelijks op.
We oefenen uren op techniek. Tienduizenden keren hetzelfde lickje tot het perfect uit onze vingers rolt. Maar wie oefent er op performance? Wie staat thuis stil bij uitstraling, publieksinteractie, spanningsopbouw, dynamiek?
Ik durf te stellen dat maximaal vijf procent daar bewust mee bezig is. De rest praat erover, denkt erover na, zet een roll-up banner op het podium, hangt een doek met het logo achter zich en noemt het entertainment.
In metalbands wordt entertainment vaak gereduceerd tot haarlengte en headbangen. Technischere bands, denk aan jazz, staan er negen van de tien keer bij alsof ze een preek houden. Bij blues draait het om emotie, maar visueel gebeurt er vaak weinig.
Hobbyband versus professioneel bedrijf
En eerlijk, bij mijn eigen band is dat niet anders. Dat is precies het verschil tussen een gepassioneerd hobbyproject en een professionele band.
Mijn band hoeft er niet van te leven. Het gaat om verbinding onderling, samen muziek maken, een goede tijd hebben. Dat we daarnaast een paar honderd fans hebben, is mooi meegenomen.
Een professionele band is in essentie een bedrijf. En zoals elk bedrijf ontwikkel je een strategie. Hoe benader je je markt? Wat maakt dat organisatoren je keer op keer boeken? Dat vraagt om continuïteit in performance en om een onderscheidende ervaring voor je publiek.
Wat breng jij naar het podium?
Dus als je je gitaar weer oppakt, besteed dan ook tijd aan wat jij op het podium wilt brengen. Wat is jouw onderscheidend vermogen? Wat moet het publiek voelen, zien, onthouden? Anders sluit je je aan in de lange rij bands die leuk meedoen, maar nooit echt het verschil maken.
De enige echte vraag is wat jij wilt bereiken met je muziek. Daar gaat niemand anders over dan jij. En wat het antwoord ook is, geniet ervan. Op jouw manier.