Je kunt thuis uren bezig zijn met het vinden van de perfecte gitaarsound, om er tijdens een repetitie of optreden achter te komen dat het geluid ineens heel anders klinkt. Een versterker die in je slaapkamer warm en vol klinkt, kan op een podium bijvoorbeeld veel scherper of dunner overkomen. Dat betekent niet automatisch dat er iets mis is met je versterker of instellingen. De omgeving waarin je speelt heeft namelijk een grote invloed op hoe je gitaargeluid wordt waargenomen.
Het volume maakt een groot verschil
Een van de belangrijkste verschillen tussen thuis spelen en optreden is het volume. Thuis staat een versterker meestal relatief zacht, terwijl je op een podium veel meer geluidsdruk produceert. Bij hogere volumes reageren zowel de speaker als de versterker anders. Een buizenversterker kan bijvoorbeeld meer gaan oversturen wanneer hij harder wordt gezet. Ook speakers bewegen verder wanneer er meer vermogen wordt gebruikt.
Een sound die op laag volume perfect in balans lijkt, kan daardoor op podiumvolume veel meer hoog, laag of vervorming bevatten.
Je kamer klinkt anders dan een podium
Ook de ruimte zelf heeft veel invloed. Een slaapkamer, oefenruimte en concertzaal hebben allemaal hun eigen akoestiek. Thuis wordt het geluid bijvoorbeeld beïnvloed door muren, meubels, gordijnen en de vloer. Op een podium kan het geluid zich over een veel grotere ruimte verspreiden. Daarnaast kunnen harde oppervlakken voor reflecties zorgen. Daardoor hoor je dezelfde versterker in verschillende ruimtes nooit helemaal hetzelfde.
De positie van je speaker is belangrijk
Een andere veelgemaakte oorzaak is de plaatsing van de speaker. Wanneer je thuis recht voor een cabinet zit, hoor je een andere hoeveelheid hoge frequenties dan wanneer de speaker opzij of op de grond staat. Op een podium staat een versterker soms achter je, naast je of schuin richting de zaal. Daardoor kan het geluid dat jij als gitarist hoort behoorlijk verschillen van wat het publiek hoort.
Een microfoon voor de speaker maakt dit verschil nog groter. De positie van de microfoon bepaalt namelijk welk deel van de speaker en welke frequenties uiteindelijk naar de PA-installatie worden gestuurd.
Wat jij hoort is niet altijd wat het publiek hoort
Bij grotere optredens wordt je versterker vaak gemicrofoond. Het publiek hoort daardoor niet alleen je versterker, maar vooral het signaal dat door de microfoon en PA-installatie gaat. Het geluid voor de gitarist op het podium kan daarom anders zijn dan het geluid in de zaal.
Dit is een belangrijke reden om een podiumsound niet alleen vanuit je eigen positie te beoordelen. Een sound die vanaf een meter afstand erg groot klinkt, kan via de PA bijvoorbeeld veel meer middenfrequenties bevatten.
Thuis klinkt een solo vaak indrukwekkender
Wanneer je alleen thuis speelt, hoor je vooral je eigen gitaar. Daardoor kan een geluid met veel bas en hoge tonen erg indrukwekkend klinken. In een volledige band verandert dat. De basgitaar, drums, zang en andere instrumenten nemen allemaal ruimte in binnen hetzelfde frequentiebereik.
Een gitaarsound die thuis enorm klinkt, kan daardoor in een band juist minder duidelijk worden. Een iets minder spectaculaire sound met voldoende middenfrequenties kan in een volledige mix beter hoorbaar zijn.
Digitale modelers en koptelefoons
Dit verschil speelt niet alleen bij traditionele versterkers. Ook gitaristen die met digitale modelers, plugins en koptelefoons werken kunnen hiermee te maken krijgen. Een sound die via een koptelefoon goed klinkt, kan via een PA-systeem anders reageren. Koptelefoons geven bovendien een zeer directe luisterervaring, terwijl een speaker in een ruimte altijd wordt beïnvloed door de akoestiek.
Daarom is het verstandig om een digitale preset ook eens via een echte speaker of FRFR-systeem te beluisteren wanneer je deze live gaat gebruiken.
Hoe maak je een sound die live goed werkt?
Het is verstandig om je gitaarsound niet alleen op slaapkamervolume te maken wanneer je hem live gaat gebruiken. Test je instellingen regelmatig op een hoger volume en, als dat mogelijk is, in de ruimte waarin je daadwerkelijk gaat spelen.
Luister daarnaast niet alleen naar hoeveel bas en treble je hoort. Let vooral op hoe duidelijk je gitaar blijft wanneer andere instrumenten spelen. Een goede live-sound hoeft thuis niet per se spectaculair te klinken. Het belangrijkste is dat de gitaar binnen de volledige band duidelijk en goed in balans blijft.
Van slaapkamer naar podium
Het verschil tussen thuis en het podium wordt veroorzaakt door een combinatie van volume, ruimte, speakerplaatsing, apparatuur en de manier waarop het geluid wordt versterkt. Daarom is het normaal dat je zorgvuldig gemaakte thuispreset tijdens een optreden anders klinkt. Door je sound ook op hogere volumes en in verschillende ruimtes te testen, krijg je een beter beeld van hoe je gitaar uiteindelijk in een volledige mix klinkt.