De blues is misschien wel het meest geliefde genre onder gitaristen. Van de slaapkamerheld met een Stratocaster op zolder tot de wereldberoemde virtuoos met een vintage Les Paul om zijn nek: vroeg of laat komen veel gitaristen uit bij de blues. Niet zo gek ook. De blues voelt als thuiskomen. Eén goede noot op het juiste moment kan meer zeggen dan honderd razendsnelle shreddingruns.
Maar er zit ook een merkwaardige tegenstelling in dit genre. De blues staat bekend als de basis van vrijwel alle moderne gitaarmuziek, van rock en metal tot funk en jazz. Tegelijkertijd lijkt het genre soms gevangen in zijn eigen geschiedenis. Twaalf maten, de bekende I-IV-V-progressie, de pentatonische ladder en een verzameling vaste licks. Hoeveel ruimte is er eigenlijk nog om vernieuwend te zijn binnen die kaders?
Iedereen speelt de blues, maar wie klinkt nog uniek?
Want laten we eerlijk zijn: hoeveel gitaristen klinken vandaag de dag nog als een kopie van Stevie Ray Vaughan, Eric Clapton of B.B. King? De blueswereld zit vol met spelers die technisch indrukwekkend zijn, maar waarbij je na een paar noten al weet welke platen er in hun kast staan.
Juist daar ligt de uitdaging. Een eigen stem vinden binnen een genre dat al meer dan honderd jaar bestaat. De grote bluesgitaristen waren nooit alleen maar goede spelers; ze hadden een herkenbare persoonlijkheid. B.B. King had zijn ongeëvenaarde vibrato. Vaughan had zijn agressieve aanslag en rauwe Texas shuffle. Jeff Beck trok de blues juist richting experiment en gebruikte zijn gitaar bijna als een menselijke stem.
De nieuwe generatie bluesgitaristen
Ook vandaag zijn er gitaristen die bewijzen dat de blues nog steeds kan evolueren. Josh Smith combineert traditionele blues met jazzinvloeden en een enorme kennis van gitaarmuziek. Christone “Kingfish” Ingram brengt de energie van een nieuwe generatie, met invloeden uit soul, hiphop en moderne producties. En Marcus King laat horen dat blues ook kan groeien richting southern rock, psychedelica en meer experimentele muziek.
Toch blijft de vraag interessant: is de blues zelf nog creatief genoeg, of ligt de vernieuwing vooral bij de muzikant? Een schilder heeft ook niet oneindig veel kleuren nodig om iets bijzonders te maken. Het gaat om de manier waarop je ze gebruikt.
De kunst zit niet in de regels, maar in het breken ervan
Misschien zit de creativiteit van de blues dan ook niet in het opnieuw uitvinden van de regels, maar in hoe je ermee omgaat. Iedereen kan dezelfde twaalf maten spelen. Iedereen kan de pentatonische ladder oefenen. Maar waarom klinkt de ene gitarist als iemand die een lesboek volgt, terwijl de andere klinkt alsof hij een verhaal vertelt?
De blues is misschien geen oneindig groot speelveld. Maar binnen die paar vierkante meter kun je nog steeds een wereld creëren. Het probleem is niet dat de blues te weinig ruimte heeft. Het probleem is dat veel gitaristen bang zijn om buiten hun vertrouwde hokje te stappen.
En misschien is dat wel de grootste uitdaging van de blues: niet leren welke noten je moet spelen, maar ontdekken welke noten alleen jij kunt spelen.