Wie een beetje heeft opgelet, heeft kunnen zien dat er ergens in Nederland een heel bijzondere gitaarbouwer zit. 99% van de gitaren in de wereld is van hout, maar een bedrijf in Haarlem doet het net even anders. En met succes.
Na de onvermijdelijke vijf à zes jaar struggelen die bij een startup horen, kun je wel stellen dat Aristides Guitars inmiddels een serieuze scale-up is. Misschien zijn ze zelfs al een stapje verder op de multiscale-ladder. Tijd om eens te gaan kijken hoe dat allemaal zo gekomen is.
UpsizingGear sprak met Pascal Langelaar, eigenaar en oprichter van Aristides. Een gesprek van zo’n 2,5 uur en 55 pagina’s transcriptie verder is dit het resultaat. Gearfreaks onder elkaar, dus verwacht geen kort rondje langs de gitaren.
Een afstudeerproject als fundament
Het begint aan de TU Delft, waar Aristides Poort, de man naar wie het bedrijf is vernoemd, samen met Rudo Enserink afstudeerde op de vraag hoe je een goed klinkend instrument maakt zonder hout. Pascal kwam er in 2007 bij, samen met zijn vader. Hij was zelf gitarist en volgde hbo bedrijfskunde. “Ik ben ermee gestopt om dit op te pakken, met het idee dat ik weer terug zou gaan. Dat is nooit gebeurd. Ik ben nu al twintig jaar niet meer naar school geweest.”
De aanleiding was Catalyst Guitars, een Nederlands merk dat net niet doorbrak, ondanks een eigen model voor Jan Akkerman. “Ik kreeg zo’n gitaar in mijn handen en het was gewoon een strat. Zwaar, niet zo goed gebouwd, niet zo mooi afgewerkt. Maar als je erop klopte of hem aansloeg, was de resonantie echt insane.” Pascal en zijn vader kochten het concept en de inventaris op, inclusief de twee mannen die de bodies maakten. “Dus we hadden de kennis in huis.”
*Een van de eerste Aristides gitaren ooit gemaakt.
Een exoskelet met een miljoen kamertjes
Het materiaal is eenvoudig uit te leggen en lastig te maken. “Je creëert een exoskelet, en daarin zet je een binnenkern met een miljoen kleine klankkamertjes. Heel luchtig. Dat hart je uit en dan krijg je een extreem resonant instrument, heel simpel gezegd.” De bouwwijze is gepatenteerd, het recept niet. “Dat is eigenlijk een soort geheim recept, want als je het patenteert moet je het publiceren.” Harsen, glasbubbels en chemicaliën gaan erin, en omdat niemand die chemicaliën nog maakt, mengt Aristides ze inmiddels zelf.
Carbon zit alleen aan de binnenkant, en de hoeveelheid bepaalt de klank. “Er wordt hij stijver van, brighter en strakker. Maar dan verlies je weer warmte. Het is constant zoeken naar de juiste balans.” Het vullen van vier mallen kost een volledige dag. “Alles gaat met de hand, met een kwastje. Als je vraagt waarom Tim (Koole, medewerker van het eerste uur en zanger bij Man as Plaque) zo’n rare jongen is, dat komt doordat hij dit al vijftien jaar doet;-).”
Van ruwe romp tot afgewerkte gitaar
Wat uit de mal komt, ziet er nog niet uit. Er zit een deelnaad op, soms zitten er luchtbelletjes in die uitgeboord en opnieuw gevuld moeten worden, en daarna een uitvoerig schuurproces. “Hoe strakker hij uit de mal komt, hoe beter. Daar zijn we nu heel erg mee bezig.” Het bedrijf is volgens Pascal eigenlijk een stuk of vijf bedrijven in één: composiet, lakkerij, frees, elektronica en schuur.
Sinds 2018 is er de raw finish. “Lak is het allermoeilijkste, zeker op ons niveau. Elke laag, elk klein dingetje moet je opnieuw doen. Toen dachten we: kunnen we ze ook ongelakt krijgen?” De oplossing kwam van de meesterbouwer, die de gitaar met de hand in strakke lijnen schuurt en er een nanocoating overheen zet, het spul waarmee graffiti van gebouwen wordt geweerd. “Als je niet vier lagen lak op een gitaar hoeft te gooien, dempt het ook niets. Dit is eigenlijk de meest resonante Aristides.” Voor wie wel lak wil, zijn er eigen kleuren, sparkles en finishes als Martian Rust en Polished Steel, waar een meesterbouwer anderhalve week aan poetst.
De fretboards zijn van Richlite, een Amerikaans materiaal van geperst papier en hars. “Het voelt als hout en het klinkt als hout, maar het heeft minder van de negatieve eigenschappen. Het beweegt nog wel, maar tien procent van wat hout doet.”
Alles zelf bedenken
Wat vroeger uit geldgebrek gebeurde, is een werkwijze geworden. “We hadden nooit geld, dus moesten we alles zelf bedenken. Daardoor doen we nu alles zelf: eigen tooling, eigen machines. Er staat een tweedehands Kuka robotarm die voor- en achterkant frezen en schuren. Die dingen zijn gemaakt om 24 uur per dag te draaien. Bij ons draait hij een dag in de week. De fretpers is inmiddels hydraulisch. Dat scheelt een half uur, en het scheelt je schouder. Arbotechnisch ben ik er heel blij mee.” Een stencil voor het aftapen van fretboards maakte van een half uur vijf minuten werk.
Dat kwam uit een grote schoonmaak die Pascal zelf aanstuurde. Een oud stagiair uit Delft, de buurjongen van de gitaarbouwer, kreeg de opdracht het hele productieproces tegen het licht te houden. “Dat is geen cutting corners. Het is hoe we hetzelfde resultaat op een slimmere manier halen.” Ook de multiscale versie van de Evertune bedacht Aristides zelf, omdat Evertune hem niet maakte, inclusief een betere string spacing, volgens Pascal.
De omslag: metal, zeven snaren, geen dealers
De moeilijkste jaren lagen tussen 2010 en 2013. “Dat was gewoon overleven. Het voelde alsof je aan het infuus lag en elke maand keek of je de volgende nog haalde.” Pascal nam in 2011 even afstand. “Ik wist niet waar we naartoe moesten.” In 2013 stond het bedrijf voor de keuze. “Gaan we stoppen, of proberen we nog één keer alles, met alle fouten die we gemaakt hebben en alle ervaring die we hebben opgedaan?”
Het werd een zevensnarige, customizable gitaar voor de moderne metal. “Als nieuw merk is het zo moeilijk om ergens in te komen, maar in de metal staan mensen open voor nieuwe producten. Zeker in de progressievere hoek.” Tegelijk gingen de dealers eruit. “Ik zei: we doen dat niet meer. Je moet echte klanten hebben, en daar moet je mee communiceren op een persoonlijke manier.”
Op NAMM in 2014 begon het te kloppen. Pascal stuurde een oranje gitaar naar Misha Mansoor van Periphery. “Een dag later was mijn Facebook ontploft. Misha had een hele post gedaan waarin hij helemaal lyrisch was over zijn Aristides.” Aaron Marshall van Intervals en de mannen van Monuments volgden, en in 2015 kocht Mike Stringer van Spiritbox zijn eerste. “Ik dacht: holy shit, we moeten hier nu 24/7 op zitten.” Het resultaat is de STX, die samen met Mike Stringer is ontwikkeld en in 2025 werd geïntroduceerd. Het model heeft een Jazzmaster-achtige vorm en is inmiddels in vijf versies verkrijgbaar.
Laag, laag en nog eens laag
De helft van de productie is multiscale en er gaan veel acht en negen snarige de deur uit. “In het laag blijft alles overeind bij onze gitaren. Je hoort de definitie van de noten, die komen overal doorheen omdat het zo tight is.” Dit geldt volgens Pascal ook voor de S/B basgitaren, onder andere gebruikt door de bassisten van Sleep Token en Plini.
600 per jaar, maar het blijft handwerk
Met zo’n twintig mensen bouwt Aristides zo’n 600 gitaren per jaar. De prijzen beginnen rond de 3000 euro, met uitschieters naar 12.000, en de gemiddelde verkoopprijs ligt volgens Pascal tussen de vier en vijfduizend euro. Direct verkopen houdt de prijs laag. “Bij een dealer gaat dertig, veertig procent naar de middelman. Daarom ook de keuze om rechtstreeks aan gitaristen te leveren.”
Groeien kan, maar Pascal houdt de rem erop. Een goedkopere lijn uit Azië heeft hij overwogen. “Het zou kunnen, maar het is geen ambitie. Wij zouden een hele fabriek moeten inrichten, want het is een heel ander proces dan een houten gitaar.” Er komen zes nieuwe modellen aan, waaronder twee telecasters, een stratachtig model en een baritonversie van de STX. “Het orderboek zit altijd vol en dat is een luxe, dat beseffen we ook wel. Maar het beperkt je soms in je eigen groei, want dezelfde mensen ontwikkelen nieuwe modellen en verbeteren het proces.”
In mei 2027 is er weer open dag in Haarlem. “Het is niet die twee uur die je kwijt bent. Het is het verhaal dat mensen mee naar huis nemen.”
Dus volg hun nieuwsbrief en ga zelf eens kijken hoe deze bijzondere gitaren gebouwd worden.
