Bijna iedere gitarist krijgt er vroeg of laat mee te maken: snaren die beginnen te buzzen. Dat vervelende ratelende geluid kan je spel compleet verpesten en zorgt vaak voor frustratie. Veel mensen denken meteen dat hun gitaar kapot is, maar meestal ligt het probleem aan een combinatie van afstelling, techniek of slijtage.
Fretbuzz ontstaat wanneer een snaar tijdens het trillen een fret raakt die hij eigenlijk niet hoort te raken. Dat kan subtiel zijn of extreem hoorbaar, afhankelijk van de oorzaak.
Een te lage actie
De meest voorkomende reden waarom snaren beginnen te buzzen is een te lage actie. De actie is de afstand tussen de snaar en de frets. Staat die afstand te laag, dan heeft de snaar simpelweg niet genoeg ruimte om vrij te trillen.
Veel gitaristen verlagen hun actie om sneller en comfortabeler te spelen, maar als je te ver gaat ontstaat bijna altijd fretbuzz. Vooral bij agressiever aanslaan merk je dit snel. Verhoog je actie wat door de zadels op je brug te verhogen. Let wel op het speelcomfort. Een beetje buzzen maar lekker spelen is af en toe ook wat het is.
Problemen met de halsafstelling
De hals van een gitaar staat nooit volledig recht. Er hoort een kleine kromming in te zitten, ook wel neck relief genoemd. Wanneer de hals té recht staat of zelfs achterover buigt, raken de snaren sneller de frets.
Dit probleem ontstaat vaak door weersveranderingen, temperatuur of een verkeerd afgestelde truss rod. Vooral in koude of droge periodes kan een gitaar ineens compleet anders aanvoelen. Probeer eens je trussrod af te stellen. Vaak voelt dat eng, maar als je met max. een kwart slag per keer doet kan dat veilig. En natuurlijk niet doorgaan bij teveel weerstand.
Ongelijke of versleten frets
Soms ligt het probleem niet bij de snaren of hals, maar bij de frets zelf. Een enkele hogere fret kan ervoor zorgen dat de snaar op één specifieke plek begint te buzzen.
Bij oudere gitaren zie je ook vaak slijtage aan veelgebruikte frets. Hierdoor ontstaan kleine hoogteverschillen die buzz veroorzaken tijdens het spelen. Zelf vlakken van frets kan, daar zullen we nog wel op in gaan, maar adviseren hiervoor naar een luthier te gaan.
Je speeltechniek speelt ook mee
Niet alle buzz komt door de gitaar zelf. Hard aanslaan kan bijvoorbeeld extra trillingen veroorzaken waardoor snaren sneller frets raken.
Beginnende gitaristen drukken soms ook niet stevig genoeg door, waardoor noten onzuiver klinken of gaan ratelen. Daarom is het belangrijk om eerst te kijken of het probleem technisch of mechanisch is.
Dikkere of dunnere snaren maken verschil
Snaardikte heeft meer invloed dan veel mensen denken. Dunne snaren bewegen heftiger tijdens het trillen en kunnen sneller buzz veroorzaken. Dikkere snaren hebben vaak meer spanning en blijven stabieler.
Wanneer je overstapt naar een andere snaardikte moet je gitaar vaak opnieuw worden afgesteld. Veel buzzproblemen ontstaan precies na zo’n wissel.
Wanneer moet je je gitaar laten afstellen?
Een klein beetje buzz is bij sommige gitaren normaal, vooral bij een extreem lage actie. Maar als het geluid hoorbaar blijft door je versterker of het speelcomfort vermindert, is een setup meestal de oplossing.
Een goede gitaarafstelling controleert onder andere:
- Halskromming
- Actie
- Intonatie
- Frethoogte
- Brugafstelling
Vaak voelt een gitaar daarna direct beter aan én klinkt hij strakker.
Fretbuzz is meestal oplosbaar
Als je snaren beginnen te buzzen betekent dat niet meteen dat je gitaar slecht is. In de meeste gevallen ligt het aan een kleine afstelling of een combinatie van factoren. Door goed te kijken naar actie, hals, frets en speeltechniek kun je het probleem meestal snel oplossen. En soms is een simpele setup al genoeg om je gitaar weer compleet anders te laten spelen.
Voor veel gitaristen is fretbuzz frustrerend, maar het hoort ook een beetje bij het leren begrijpen van je instrument. En in de meeste gevallen is er wel wat aan te doen, gewoon uitproberen.