Vroeger was het tekenen bij een platenmaatschappij voor veel bands het absolute summum. Je had wat bereikt als band. Voor iedereen onder de 35 is het nauwelijks voor te stellen, maar wilde je vroeger muziek uitbrengen dan ging dat niet zo makkelijk. De homestudio was nog niet geboren, digitaal was er nauwelijks en streamingplatforms bestonden simpelweg niet.
Inmiddels is er een hoop veranderd in de muziekwereld. Opvallend genoeg zijn zowel vinyl, cd als tape weer terug. Geen idee waar het precies vandaan komt, maar voor muzikanten is het natuurlijk prima. Een tijd lang kon je nauwelijks nog een fysieke muziekdrager slijten en moest je het vooral hebben van t-shirts en andere merch. Tegenwoordig kun je weer uitdragen waar het eigenlijk om draait: de muziek, en het fysieke product dat daarbij hoort.
De platenmaatschappij
In mijn boekje heeft de platenmaatschappij niet zo’n hele goede naam. Genaaid worden zijn misschien wel de woorden die daarbij horen, en dat is volgens mij geen positief woord tenzij het fysiek is en wederzijds. Maar goed, dat zijn mijn ervaringen.
Deals waarbij van alles werd uitgebracht onder het mom van: “Dat is toch leuk, en wij verdienen er ook niets aan.” Ja, want zo werkt een bedrijf natuurlijk. Wij kregen dan een tape van een Russische persing en een kettinkje met ons logo erop. En dat was het dan.
Even een rekensom
Ondanks dat veel bands tegenwoordig zelf thuis opnemen, en dat vaak best goed gaat, blijft mixen en masteren een vak apart. Veel bands laten dat dus doen. Bij een beetje studio ben je voor een volledige productie, opname, mix en master, al snel tussen de 5.000 en 10.000 euro kwijt. De master gebeurt trouwens vaak ergens anders dan waar het gemixt is, verse oren en zo.
Laat je alleen mixen, dan schommelt het vaak tussen de 1.000 en 3.000 euro. En dan heb je nog artwork, misschien een fotograaf en andere kosten. Reken gemiddeld, en dan praten we low budget, op zo’n 2.500 tot 3.000 euro aan kosten voor een band voor de mix en master (en artwork).
Sommige contracten werken zo dat de maatschappij er bijvoorbeeld 500 laat drukken en je er als band 100 krijgt. Twintig gaan naar de band en wat vrienden, en dan heb je er nog 80 om te verkopen. Gemiddeld gaan die voor zo’n 10 tot 12,50 euro per stuk weg als het om een cd gaat. Dan kom je dus uit op ongeveer 800 tot 1.000 euro opbrengst. Kortom: je staat gewoon in de min.
Geen punt, als moet er geld bij
Zo denken veel bands dus. Ze staan voor een appel en een ei te spelen en tekenen contracten zoals hierboven beschreven. Soms mag de maatschappij zelfs nog merch laten drukken. Daarmee verknallen ze het ook een beetje voor serieuzere bands, want het is echt geen schande om geld te verdienen met je band.
En voor de duidelijkheid, ik heb het niet over de Kensingtons en Anouks van deze wereld, maar over bands die ergens tussen de 200 en 2.000 euro krijgen om op een podium te staan rammen.
Contract is contract
Als je iets getekend hebt zit je eraan vast. Daar zijn al heel wat bands met schade en schande achtergekomen. Ben je een beginnende band met talent, teken dan niet blind omdat je zo graag een platendeal wilt.
Geef desnoods wat geld uit aan een adviseur of advocaat. Ik denk zelfs dat Buma Stemra nog wel wat kan betekenen. Of vraag simpelweg andere bands naar hun ervaringen.
Ik hoorde vanavond nog over een maatschappij die 4.000 euro vroeg aan een band om ze uit te brengen, terwijl de productie van de plaat ook volledig door de band werd betaald. Ben ik dan gek als ik zeg dat dat complete naaierij is?
Het is echt geen schande om muziek in eigen beheer uit te brengen. Onze band kon ooit tekenen en had daar uiteindelijk zo’n 800 euro van de circa 3.000 euro kosten aan overgehouden. Toen we het zelf uitbrachten, speelden we binnen no time quitte en we hebben nog steeds cd’s liggen. Met die extra inkomsten financieren we weer nieuwe merch.
We hebben trouwens nog nooit één cent persoonlijk in onze zak gestoken van wat we met de band verdienen. Alles gaat terug de band in, zodat fans onze fysieke producten voor een schappelijke prijs kunnen kopen.
Dit is trouwens geen anti-verhaal tegen platenmaatschappijen, al voelt het misschien wel zo. Er zit zeker koren tussen het kaf, maar laat je visie als band niet leiden door blinde ambitie.
Even een sprongetje naar live optreden
Verdient eigenlijk een apart artikel, maar toch even kort. Leuk als jij voor een krat bier het podium opgaat, maar dat zegt ook wel iets over hoe hoog je zelf de waarde van je band inschat.
Beginnende band: 100 tot 150 euro (wel kunnen spelen, geen rammelbak)
Onder de middenmoot: 200 tot 250 euro
Middenmotor: 300 tot 400 euro
Je gaat lekker en mensen komen speciaal voor jullie: 500 tot 600 euro
Gevestigde naam in de underground: 600 tot 1.150 euro
You made it: hoger
Voor de duidelijkheid: ik heb het hier over bands met eigen werk.
Recap
Als band bepaal je natuurlijk zelf wat je wilt. Maar als te veel bands water bij de wijn doen, trek je de rest ook mee naar beneden. Het publiek is echt wel hongerig naar nieuwe muziek, misschien wel meer dan ooit. Consumptiemaatschappij, ook in muziek.
Hou dus gewoon je rug recht. Bepaal of je een maatschappij echt nodig hebt of dat je beter af bent zonder, en kijk eerlijk naar waar je live ongeveer thuishoort. Alles hierboven is geen exacte wiskunde, maar wel gebaseerd op meer dan dertig jaar ervaring in de muziek.
En boven alles: zelfs als je besluit helemaal niets te doen qua uitbrengen van muziek, als je er maar plezier in hebt in het maken of spelen ervan.